Blockchain (Blok Zinciri) Nedir?


İlk olarak 2008 yılında, Bitcoin algoritmasının Satoshi Nakamoto adlı gizemli bir kullanıcı tarafından yayınlanmasıyla ortaya çıkan blockchain teknolojisi, ne kadar bitcoin isminin arkasında pasif bir terim olarak kalsa da, günümüz de, gerek şu an kripto para piyasasında bulunan diğer altcoin lerin blockchain ile oluşması, gerek bankaların artık gelecek için altyapılarını blockchain sistemi üzerine kurgulamaya başlaması üzerine, ileride çok daha fazla duyacağınız bu terim hakkında kısa ve bilgilendirici bir yazı hazırlamak istedim.

Nedir Bu Blockchain?

Blockchain, türkçe ismiyle blok zinciri, üzerinde oynama yapılması pratikte mümkün olmayan bir zincir veri dağıtım sistemidir. Bahsettiğimiz zincir verinin içeriği ise insanın hayal gücüyle sınırlı. Bir kaç örnek vermek gerekirse, blockchain ağını dünya çapında alım satım işlemlerinde, video müzik veya yazı içeren her türlü bilginin depolanmasında, oy kullanırken, siber güvenlik yapılarda, sigorta işlemlerinde, p2p paylaşımlarda ve daha bir çok alanda blockchain teknolojisinin büyük potansiyele sahip olduğunu söyleyebiliriz.

Blockchain temel olarak mini kodlardan oluşur, blok zincirin kullanıldığı yere göre değişen bilgiler barındıran bu mini kodlar, birleştiklerinde blok kodları oluşturur. Oluşan blokların büyüklüğü, içerdiği kod miktarına göre değişebilir. Oluşan her bir blok, kendisinden bir önceki ve bir sonraki blok ile bağlıdır. Bu bağlantıyı basitçe açıklarsak, bloğumuz kendisinden bir önceki bloğun özet bilgisini içeren ve hash adı verilen mini bir başlık kodunu başlangıç olarak alır ve kendisini bu mini kodu oluşturarak şekillendirir, bu sırada yeni kodlar sürekli olarak üretilmeye devam etmektedir. Bu yapıyı paint’te çizdiğim 🙂 bu basit görselle açıklamaya çalışalım;

Peki Blockchain Nasıl Çalışır?

Sistemin çalışma mantığını şöyle açıklayayım; İlk veri girişi tek bir noktadan başlar, daha sonra sisteme dahil olan kullanıcılar kendisinden önce oluşturulan tüm veri yapısını bilgisayarlarına indirirler. Daha sonra kullanıcılar blockchain yapısının kullanıldığı yere göre sisteme veri girişi yapıp yeni blockchain leri üretmeye başlarlar. Kullanıcılar tarafından üretilen kod, o an sistemde olan en uzun blok zincirine katılırlar, bu zincir ana blok zinciri olarak kabul edilir.Bu üretilen yeni block lar  ve bütün blockchain ağı, sisteme dahil olan tüm kullanıcıların bilgisayarlarında depolanmaya devam edilir, bu yüzden blockchain yapısında geriye doğru herhangi bir oynama yapmak teorik olarak mümkün, ancak pratik olarak mümkün değildir. Teorik olarak nasıl mümkün diyorsanız, şöyle açıklayayım; Ara bir bloğu manipüle ederek değiştirmeye çalışmak, iki blok arası süre tamamlanmadan, kısa bir sürede en baştan başlayarak bütün blokları değiştirip, diğer kullanıcıların tamamı tarafından o zamana kadar ulaşılan en son bloğa ulaştıktan sonra bir sonraki bloğu herkesten önce tamamlanması demektir. Bu yüzden bir blok yapısına müdahale etmek pratik olarak imkansızdır. Diğer bir deyişle, %100 şeffaf ama müdahale edilemeyen, yani hile yapılamayan mükemmel bir yapıdan bahsediyoruz.

Bitcoin altyapısında ise bu veri girişlerini miner (kazıcı) dediğimiz kullanıcılar gerçekleştirir. Veri üretimi, sistemin kullanıcılara verdiği algoritmayı, kullanıcının bilgisayar işlemcisi ile çözdürmesi ve çözüme ulaşıldığında elde edilen hash kodunun sisteme iletilmesi ve bu kodun diğer kullanıcılar tarafından onaylanması ve kodun ana blok zincirine eklenmesi ile gerçekleşir. Her bir bloğa ulaşıldığında, sistem kazıcılara ödül olarak bitcoin dağıtır. Eğer sistemde çok fazla kazıcı varsa, blockchain algoritması otomatik olarak kendini zorlaştırır, hash değerlerini üretmek ve bitcoin kazanmak gittikçe zorlaşır.

 

Biri Güvensiz mi Dedi?

Blockchain ağının şeffaflığını ve ne kadar güvenli olduğunu biraz daha açalım. Bir blockchain sistemimiz olsun ve kullanıcılar sistemimize veri girişi yapmaya başlasın. Bir süre sonra uzuuunca bir blok zincirimiz oluştu. Tam bu noktada dikkat etmemiz gereken şey şu; blockchain in kilit mantığı, üretilen verinin, diğer kullanıcılar tarafından bloğun devamı olduğu onaylandıktan sonra otomatik olarak en uzun olan blok zincirine bağlanması. Yani sistemi manipüle etmeye çalışacak bir dolandırıcımız varsa, kullanıcılar diğer bloğa ulaşmadan önce (yaklaşık 5-15 dk) kullanılan blockchain in algoritmasıyla uyumlu ve sistemdeki varolan en uzun zincirden daha uzun bir zincir ağı yazıp o zincirin üzerine diğer kullanıcıların verilerinin eklenmesini sağlamalıdır, aksi taktirde manipülatör tarafından üretilen verinin onaylanıp ana zincire eklenmesi mümkün değildir. Bunun ne kadar imkansız bir seçenek olduğunu tahmin edebilirsiniz.

Şeffaflık konusuna gelince, blockchain ağındaki tüm kodlar her bir katılımcının harddisk inde kayıtlıdır ve her bir işlem kodu birbiri ardına bağlıdır. Örneğin bitcoin blok zincirini takip ederek, bitcoin in ortaya çıkışından itibaren yapılan ilk bitcoin üretimi veya yapılan ilk transfere kadar tüm işlemleri en başa kadar görebilirsiniz. Bu veriler herkese açıktır ve tüm katılımcıların bilgisayarında aynı veriler mevcuttur. Ayrıca yapılan tüm blockchain işlemlerinde üçüncü bir aracı taraf olmadığı için, finansal kullanımlarda işlem yavaşlığı ,vergi veya komisyon gibi dezavantaj olmamaktadır. Bankalar bu yüzden giderlerini azaltmak amacı ve gerçek zamanlı para transferini sağlamak amacı ile blockchain tabanlı banka sistemi altyapısı üzerine ciddi yatırımlar yapmaya başlamışlardır.

Bu yazımda blockchain mantığını çok fazla ayrıntıyla sizi boğmadan mümkün olduğunca basit bir şekilde anlatmaya çalıştım. Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle, hoşçakalın.


What's Your Reaction?

Mükemmel Mükemmel
0
Mükemmel
Kötü Kötü
0
Kötü
Geeky Geeky
2
Geeky
Oha! Oha!
0
Oha!
Sağlam İçerik! Sağlam İçerik!
1
Sağlam İçerik!
Wtf! Wtf!
0
Wtf!

Comments 1

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Open List
Open List
Ranked List
Ranked List
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format
%d blogcu bunu beğendi: