Bitcoin İşlemleri Nasıl Yapılır?


Bitcoin İşlemleri Nasıl Yapılır?

Bitcoin işlemleri elektronik Bitcoin cüzdanlarından gönderilir. Gönderim işlemleri güvenlik için dijital olarak imzalanır. Bitcoin ağındaki herkes her işlem hakkında bilgi sahibi olur ve işlemin geçmişi Bitcoinlerin üretildiği noktaya kadar izlenebilir.
Bitcoin’i bir yatırım aracı olarak düşünebilirsiniz. Portföyünüzü Bitcoin’e yatırıp değer kazandıkça portföyünüzün büyümesini keyifle izleyebilirsiniz. Bunun yanında diğer tüm para birimleri gibi Bitcoin’i harcayabilir, bazı ödemelerinizi Bitcoin ile yapabilirsiniz. Peki Bitcoin harcarken işlemler nasıl yürüyor, süreç nasıl işliyor?

Bitcoin Yoktur, Sadece Bitcoin İşlemlerinin Kayıtları Vardır

Bitcoin’in ilginç yanı hiçbir yerde bulunmamasıdır. Birilerinin Bitcoin’e sahip olmasından bahsedebiliyoruz fakat hesaplarına baktığınızda somut bir şey göremiyoruz. Örneğin birinin banka hesabındaki TL miktarından bahsettiğimizde o miktarın somut olarak bir yerlerde bulunduğunu anlarız. Bitcoin’de herhangi bir fiziksel varlık yok, bir dijital dosya bile yok. Sadece cüzdan size “burada Bitcoin’ininiz var” diyor. Bu biraz korkutucu  gelebilir fakat bu yeni dünyaya alıştıkça bu fikir mantığımıza oturmaya başlayacak.
Bitcoin’de somut varlıklar yerine artan ve azalan bakiyelerin bulunduğu, farklı adresler arasındaki işlem kayıtları tutulur. Gerçekleştirilen her işlem, Blockchain adı verilen uçsuz bucaksız bir deftere kaydedilir.

Bu İşlemler Neye Benziyor?

Eğer X kişisi, Y kişine para gönderirse bu işlem 3 ayrı bilgi içerir:

  • Girdi: X kişisine parayı gönderen hesabın kaydıdır. (X kişisine Bitcoin’leri kim gönderdiyse onun kaydı, örneğin T kişisi.)
  • Miktar: X kişisinin Y kişisine gönderdiği Bitcoin’in miktarını belli eder.
  • Çıktı: Bu da Y kişisinin Bitcoin adresi.

Bitcoin Nasıl Gönderilir?

Bitcoin gönderirken, iki şey gerekir. Bunlardan biri Bitcoin adresi diğeri ise Private Key (özel anahtar). Bir Bitcoin adresi rastgele oluşmuş harfler ve sayılar dizisidir. Private Key de başka bir harfler ve sayılar dizisidir. Kesinlikle gizli tutulmalıdır. Size özeldir. Hiçbir işlem sırasında Private Key’inizi paylaşmak zorunda değilsiniz. Bir örnekle öneminden bahsedecek olursak Bitcoin adresinizi reel banka hesabınıza benzetelim. Private Key bu hesaba bağlı banka kartınız ve şifrenizin birleşimi gibidir. Hesaba direk erişim sağladığından gizli tutulması önemlidir.

Bitcoin adresinizi ön kısmı cam, içi görülebilen çok güvenli bir kasa olarak düşünün. Herkes içinde ne olduğunu bilir, ancak yalnızca Private Key onun kilidini açabilir. İçindekileri dışarı çıkarmaya ve içine yeni bir şeyler koymaya sadece Private Key yetkilidir.

X kişisi, Y kişisine Bitcoin göndermek istediğinde, X kişisinin Private Key’i ile bir mesaj şifrelenir. Bu mesajda şifrelenen bilgiler yukarıda belirttiğimiz girdi, miktar ve Bitcoin’in transfer edileceği adres bilgileridir.

Daha sonra mesajı kendi cüzdanından Bitcoin ağına gönderir. Bundan sonraki aşamada size bir iş kalmaz. Bitcoin madencileri işlemi doğrular, bir işlem bloğuna koyar ve mesajı çözer. Şifrelenmiş mesajın çözülmesiyle transfer gerçekleşir.

İşlemimin Gerçekleşmesini Neden Beklemeliyim?

İşleminiz madenciler tarafından doğrulanmalıdır. Bu yüzden bazen madencilerin çözme işlemi bitene kadar beklemek zorunda kalırsınız. İşlemlerin güvenliği bu süreçte sağlanır. Genelde birkaç saniye içinde işlemler gerçekleşir. Bitcoin protokolü gereği her bloğun çözülmesi 10 dakikaya kadar sürebilir.
Alışveriş yaparken Bitcoin ile ödeme kabul eden bazı satıcılar, blok teyit edilinceye kadar sizi bekletebilir.  İşlem onaylanmadan önce aynı Bitcoin’leri başka yerlerde harcamayacağınız konusunda size güvenemeyebilir. Yukarıda anlattığımız gibi bu süre 10 dakikaya kadar uzayabilir. Bazı düşük bütçeli işlemlerde bu beklemenin göz ardı edildiği de olur.

Giriş ve Çıkış Tutarı Eşleşmiyorsa Ne Olur?

Bitcoin sadece işlem kaydı şeklinde bulunur demiştik. Cüzdanınıza BTC geldiğinde giriş işlem kaydı, siz gönderdiğinizde çıkış işlem kaydı tutulur. Siz bir kullanıcıya BTC gönderirken elinizdeki işlem kayıtlarını kullanarak gönderim yaparsınız. Peki giriş işlem kayıtlarınız arasında göndermek istediğiniz çıkış işlem miktarında bir kayıt yoksa, örneğin 2 BTC’lik bir işlem kaydı var ama siz 1.5 BTC çıkış yapmak istiyorsunuz. Bu durumda ne olur?

Bir hesaba farklı zamanlarda farklı kişiler üzerinden işlem yapıldığını varsayalım;

Örneğin Ayşe Fatma’ya 2 BTC gönderir, Hakan 3 BTC gönderir, Mehmet 1 BTC gönderir.
Ayşe’nin cüzdanında bunlar altı BTC olarak birleştirilmez. Bu 3 ayrı işlem 3 ayrı işlem kaydı şeklinde saklanır.

Ayşe, Ali’ye BTC göndermek istediğinde cüzdanı, Ali’ye göndermek istediği BTC sayısına yakın işlem kayıtları kullanmaya çalışacaktır. Ayşe’nin cüzdanındaki 3 kaydın dışında Ayşe 1.5 BTC göndermek istemiş olsun. Ayşe’nin kayıtlarında 1.5 BTC’yi oluşturacak bir kombinasyon da yok. Ayşe bir işlem kaydını daha küçük parçalara bölemez. Daha küçük parçaya bölmek yerine işlem kaydının hepsini kullanmalıdır.
Bunun yerine, gelen işlemlerden birini göndermesi gerekecek ve sonra geri kalan kısımları değişiklik olarak kendisine bambaşka bir işlem kaydıyla iade edilecektir.

Ayşe, Fatma’dan gelen 2 BTC’lik işlemi Ali’ye gönderir. Fatma girdi, 2 BTC miktar, Ali çıktı(Yukarıda bahsettiğimiz, bir işlemin sakladığı 3 bilgi). Ancak gönderilmek istenen miktar 1.5 BTC. Dolayısıyla, cüzdan otomatik olarak bu işlem için iki çıktı oluşturur: İlk işlem 1,5 BTC’lik Ali’ye gidecek işlemin kaydı. İkinci işlem Ayşe’nin Ali’ye gönderdiği 1.5 BTC’den kalan 0.5 BTC için oluşan yeni işlem kaydı. Özetle Ayşe elindekilerle 1,5 BTC göndermek istediğinde iki işlem oluşur: 2 BTC’lik işlemden 1.5 BTC Ali’ye, 0.5 BTC kendi hesabına.

İşlem Masrafları Var Mı?

Bazen işlem masrafları olabiliyor. İşlem masrafları çeşitli faktörler kullanılarak hesaplanır. Bazı cüzdanlar işlem ücretlerini manuel olarak ayarlamanıza izin verir. İşlem ücreti alındıktan sonra iade edilmez. Diyelim ki alıcı BTC’yi alamadı ve geri döndü ya da yanlış adrese gitti, geri geldi. Bu gibi durumlarda işlem ücreti alındıysa iade edilmez ve çözülecek blockchain döngüsüne girer. Bu blockchaini çözen şanslı madenci bu işlem masrafını ekstra bir ödül olarak kazanır.
Şu anda, birçok sistemde işlem ücreti ödenmemektedir. Bitcoin için blok ödülü azaldığında, işlem ücretleri muhtemelen yansıtılacaktır.


What's Your Reaction?

Mükemmel Mükemmel
5
Mükemmel
Kötü Kötü
0
Kötü
Geeky Geeky
0
Geeky
Oha! Oha!
0
Oha!
Sağlam İçerik! Sağlam İçerik!
0
Sağlam İçerik!
Wtf! Wtf!
0
Wtf!

Comments 1

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Open List
Open List
Ranked List
Ranked List
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format
%d blogcu bunu beğendi: